Cwrs Cymunedol Cymraeg yn Archwilio Hanes a Rôl Protest yng Nghymru

Cynhelir y sesiynau bob nos Lun rhwng 6 a 8pm, o nos Lun 16 Mawrth ymlaen. Bydd y sesiynau’n cael eu cynnal drwy’r Gymraeg, ac yn agored i bawb sydd â diddordeb mewn hanes, gwleidyddiaeth a diwylliant Cymru.

Bydd y sesiynau’n trafod protestiadau hanesyddol a chyfoes, gan ystyried sut mae protest wedi dylanwadu ar gymdeithas a gwleidyddiaeth yng Nghymru dros blynyddoedd.

Mae’r cwrs yn dod ag ysgolheigion o wahanol feysydd er mwyn trafod agweddau gymdeithasol, foesegol a chyfreithiol o brotest.

Dywedodd Dr Cynog Prys, cydlynydd y cwrs ac Uwch Ddarlithydd mewn Cymdeithaseg a Pholisi Cymdeithasol:

“Mae gan Gymru hanes cyfoethog o brotest a gweithredu cymdeithasol, o Derfysgoedd Rebecca i ymgyrchoedd modern dros yr iaith Gymraeg a chyfiawnder cymdeithasol. Nod y cwrs hwn yw archwilio’r traddodiad hwnnw mewn ffordd ryngddisgyblaethol, gan ddod â hanes, cyfraith, athroniaeth a chymdeithaseg ynghyd.

“Rydym yn gobeithio y bydd y cwrs nid yn unig yn taflu goleuni ar brotestiadau’r gorffennol, ond hefyd yn annog trafodaeth feirniadol am rôl protest mewn democratiaeth heddiw.

Mae’r cwrs yn arbennig o addas i’r rhai sydd am ddeall yn well rôl mudiadau cymdeithasol, hunaniaeth Gymreig a chyfranogiad democrataidd mewn cymdeithas.”

Bydd pob sesiwn hefyd yn cysylltu’r drafodaeth hanesyddol â chyd-destunau cyfoes, gan annog myfyrdod beirniadol ar rôl protest mewn cymdeithas ddemocrataidd heddiw.

Gallwch gofrestru ar y cwrs yma: /cy/courses/other-courses/protest-yng-nghymru-safbwynt-rhyngddisgyblaethol

Rhaglen y Cwrs

Wythnos 1 – Protest yn y Gymdeithas Gymreig: O Derfysg Beca i’r Teulu Beasley

Dydd Llun 16 Mawrth 2026 | 6.00–8.00pm

• Hanes Terfysg a Phrotest yng Nghymru – trosolwg o symudiadau protest hanesyddol, gan gynnwys Terfysgoedd Rebecca fel astudiaeth achos o brotest wledig.
  Dr Lowri Rees, Uwch Ddarlithydd Hanes
• Protest a’r Mudiad Cymraeg – dadansoddiad cymdeithasegol a diwylliannol o weithgarwch iaith a’r ymgyrch dros hawliau iaith.
  Dr Cynog Prys a Dr Rhian Hodges, Uwch Ddarlithwyr mewn Cymdeithaseg a Pholisi Cymdeithasol

Wythnos 2 – Y Gyfraith, Cydwybod a Symudiadau Protest yng Nghymru
 Dydd Llun 23 Mawrth 2026 | 6.00–8.00pm

• Protest a’r Gyfraith – archwiliad o’r fframweithiau cyfreithiol sy’n llywodraethu protest yng Nghymru, gan gynnwys hawliau a chyfyngiadau cyfreithiol.
  Lois Nash, Darlithydd y Gyfraith
• Cydwybod Gymreig? O Gapel Celyn i Balesteina – trafodaeth ar sut mae cymunedau’n apelio at gydwybod wrth herio penderfyniadau gwleidyddol, o foddi Capel Celyn i symudiadau undod rhyngwladol heddiw.
  Dr Gareth Evans-Jones, Darlithydd Athroniaeth a Chrefydd

Lleoliad a Manylion

Lleoliad: Ystafell Ymarfer Drama, Prif Gelfyddydau, Ffordd y Coleg, Bangor, Gwynedd, LL57 2DG
Dyddiadau: Dydd Llun 16 Mawrth a Dydd Llun 23 Mawrth 2026
Amser: 6.00pm – 8.00pm

Iaith y Cwrs

Cynhelir y cwrs yn gyfan gwbl yn y Gymraeg, ac ni fydd cyfieithu ar y pryd ar gael.