Gwaith yn dechrau ar ail adeilad M-SParc i sbarduno twf arloesedd yng Ngogledd Cymru 

Daeth partneriaid y prosiect ynghyd heddiw i nodi dechrau'r gwaith adeiladu ar ddatblygiad newydd Egni yn ffurfiol, a fydd yn ehangu gallu'r parc i gefnogi busnesau, ymchwilwyr ac arloeswyr sy'n gweithio ar draws ynni carbon isel a thechnolegau uwch. 

Disgwylir i'r adeilad newydd, sy'n cael ei gyflwyno gan Wynne Construction, gael ei gwblhau erbyn haf 2027. Bydd yn darparu swyddfa, labordy a gweithdy o ansawdd uchel, ochr yn ochr â chyfleusterau pwrpasol ar gyfer cydweithio, datblygu sgiliau ac ymgysylltu cymunedol. Bydd y datblygiad hefyd yn cynnwys neuadd arloesi a chanolfan dadansoddi deunyddiau bwrpasol, gan ehangu gallu M-SParc i gefnogi cwmnïau sy'n gweithredu yn y sector ynni carbon isel yn sylweddol. 

Elfen allweddol o'r datblygiad yw ehangu gallu ymchwil carbon isel Prifysgol Bangor, gan gynnwys gwaith y Sefydliad Dyfodol Niwclear (NFI), gan helpu i greu cyfleoedd newydd ar gyfer cydweithio rhwng y byd academaidd a diwydiant. 

Mae'r prosiect yn cael ei gefnogi gan £3.94m o Cynllun Twf Gogledd Cymru, a ariennir ar y cyd gan Lywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru, ochr yn ochr â £2.5m pellach gan Lywodraeth Cymru, £3m gan Borthladd Rhydd Ynys Môn a £580,000 gan Brifysgol Bangor. Caiff Cynllun Twf Gogledd Cymru ei chyflawni gan Uchelgais Gogledd Cymru, mae'n fuddsoddiad o £1 biliwn i'r rhanbarth, y mae £240 miliwn ohono wedi'i ariannu gan Lywodraeth Cymru a Llywodraeth y DU. 

Dywedodd yr Athro Edmund Burke, Is-Ganghellor, “Mae dechrau adeiladu’r ail adeilad hwn yn M-SParc yn nodi carreg filltir arwyddocaol yn ein huchelgeisiau ar gyfer arloesi a thwf economaidd yng Ngogledd Cymru. Bydd yr ehangu hwn yn cryfhau ein gallu ymchwil ac arloesi mewn technolegau carbon isel ac uwch, gan adeiladu ar gryfderau fel y Sefydliad Dyfodol Niwclear a chreu cyfleoedd newydd ar gyfer cydweithio rhwng y byd academaidd a diwydiant. Rydym yn ddiolchgar am gefnogaeth rhaglen Porthladd Rhydd Ynys Môn, Llywodraeth Cymru ac Uchelgais Gogledd Cymru wrth helpu i wireddu’r weledigaeth hon.” 

Mae M-SParc eisoes wedi sefydlu ei hun fel canolfan ar gyfer arloesi mewn ynni carbon isel a thechnolegau sy'n dod i'r amlwg. Mae datblygiad Egni yn adeiladu ar ecosystem arloesi sefydledig y parc a chysylltiadau ymchwil cryf, gan greu amgylchedd integredig lle gall arbenigedd academaidd a phartneriaid diwydiant weithio ochr yn ochr i gyflymu cymwysiadau byd go iawn a denu buddsoddiad pellach. 

Dywedodd Pryderi ap Rhisiart, Rheolwr Gyfarwyddwr M-SParc, “Mae heddiw yn nodi cam enfawr ymlaen i M-SParc ac i'r rhanbarth ehangach. Dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf, rydym wedi adeiladu sylfaen anhygoel yma, gan greu swyddi o ansawdd uchel, cefnogi busnesau i dyfu, meithrin sgiliau a helpu pobl i adeiladu gyrfaoedd cyffrous yng Ngogledd Cymru. Mae'r ehangu hwn yn arwydd o bennod newydd gyffrous a fydd yn cryfhau ein hecosystem ac yn creu hyd yn oed mwy o gyfleoedd ar draws y rhanbarth.” 

Dywedodd y Cynghorydd Gary Pritchard, Aelod Arweiniol y Rhaglen Ynni Carbon Isel, Uchelgais Gogledd Cymru ac Arweinydd Cyngor Ynys Môn, “Rydym wrth ein bodd yn gweld gwaith yn dechrau ar adeiladu Egni. Mae'r datblygiad yn brosiect arwyddocaol o fewn rhaglen Ynni Carbon Isel ein Cynllun Twf, sy'n datgloi manteision datblygu prosiectau ynni carbon isel yn y rhanbarth, gan osod Ynys Môn a Gogledd Cymru fel lleoliad blaenllaw ar gyfer y sector ynni carbon isel.” 

Mae M-SParc wedi'i leoli o fewn Safle Treth Canol Ynys Môn Porthladd Rhydd Ynys Môn, gan wneud Egni y prosiect cyfalaf cyntaf i'w gyflawni trwy raglen Porthladd Rhydd Ynys Môn. 

Dywedodd Cadeirydd Cwmni Porthladd Rhydd Ynys Môn, Dylan J. Williams, “Mae dechrau adeiladu adeilad Egni yn M-SParc yn nodi carreg filltir bwysig i raglen Porthladd Rhydd Ynys Môn ac i uchelgeisiau carbon isel y rhanbarth. 

“Mae’r datblygiad hwn yn enghraifft o sut y gall statws Porthladd Rhydd gyflymu buddsoddiad, arloesedd a sgiliau, gan greu’r amodau i fusnesau ffynnu. 

“Drwy gefnogi prosiectau fel hyn, rydym yn gobeithio helpu i adeiladu clwstwr sy’n gystadleuol yn fyd-eang ar gyfer ynni glân a thechnolegau uwch, gan ddarparu twf economaidd hirdymor a swyddi o ansawdd uchel i Ynys Môn a Gogledd Cymru.” 

Elfen allweddol o'r datblygiad yw ehangu gallu ymchwil carbon isel Prifysgol Bangor, gan gynnwys gwaith y Sefydliad Dyfodol Niwclear (NFI). Bydd y buddsoddiad yn cefnogi trawsnewidiad y rhanbarth i ddyfodol carbon isel trwy greu swyddi o ansawdd uchel, datblygu sgiliau a galluogi busnesau i ehangu. 

Dywedodd y Gweinidog Menter, Cysylltedd ac Ynni, Adam Price, “Mae'r Llywodraeth newydd hon wedi ymrwymo i adeiladu busnesau cryfach yng Nghymru, harneisio ynni fel mantais gystadleuol, a chysylltu pobl a chyfleoedd.

“Mae ehangu M-SParc yn nodi cam mawr ymlaen ar gyfer arloesedd carbon isel yng Nghymru. Bydd Egni yn sbarduno twf economaidd, yn creu swyddi medrus, ac yn gosod Ynys Môn a Gogledd-orllewin Cymru fel arweinwyr yn y trawsnewidiad i economi carbon isel. 

“Byddwn yn parhau i weithio gyda'n partneriaid i sbarduno ffyniant hirdymor i'r rhanbarth a thu hwnt.”

Dywedodd Gweinidog Swyddfa Cymru, Anna McMorrin, “Mae Llywodraeth y DU yn falch o gefnogi Gogledd Cymru fel arweinydd yn yr economi arloesi, gan gynnwys drwy Cynllun Twf Gogledd Cymru a Phorthladd Rhydd Ynys Môn, y rhagwelir y byddant yn creu miloedd o swyddi. 

“Datblygiad Egni yw’r cam nesaf wrth hyrwyddo sectorau technoleg uwch carbon isel y rhanbarth, a bydd yn darparu manteision economaidd i bobl ledled Gogledd Cymru drwy greu swyddi medrus iawn a chyflog da ar gyfer y dyfodol a hybu’r economi ranbarthol.” 

Gyda’r adeilad presennol bron â bod yn llawn, mae datblygiad Egni yn cynrychioli’r cam mawr nesaf yn nhwf M-SParc a’i gyfraniad at economi Gogledd Cymru. 

Mae safle Porthladd Rhydd Ynys Môn yn M-SParc bellach wedi’i baratoi ar gyfer datblygiad pellach, gan gynnig cyfle unigryw i fusnesau a buddsoddwyr uchelgeisiol sy’n edrych i fod yn rhan o economi arloesi a charbon isel Gogledd Cymru sy’n tyfu’n gyflym.